Acil aydınlatma armatürleri, elektrik kesildiğinde veya yangın gibi bir acil durumda kaçış yollarını aydınlatan; yönlendirme (çıkış işareti) armatürleri ise en yakın çıkışın yönünü gösteren aydınlatma elemanlarıdır. Doğru seçim için armatürün nerede kullanılacağı, kesintide ne kadar süre yanacağı, enerjisini nereden alacağı ve nasıl test edileceği birlikte değerlendirilir.
Normal aydınlatmanın devre dışı kaldığı anda bina içindeki insanların paniğe kapılmadan çıkışlara ulaşabilmesi, tehlikeli bir işlemi güvenle sonlandırabilmesi ve yangın söndürme ile ilk yardım ekipmanının yerini görebilmesi gerekir. Acil aydınlatma sistemi, kendi enerji kaynağıyla bu aydınlatmayı sağlar.
Acil aydınlatma iki ana başlıkta ele alınır. Acil kaçış aydınlatması binanın güvenle terk edilmesini hedefler; yedek aydınlatma ise kesinti sırasında normal faaliyetin sürdürülmesi içindir. Bu yazının konusu, can güvenliğiyle doğrudan ilgili olan acil kaçış aydınlatması ve yönlendirmedir.
Yönlendirme armatürleri bu yapıyı tamamlar: yeşil zemin üzerinde beyaz piktogram taşıyan çıkış işaretleri, kaçış yönünü ve çıkış kapılarını gösterir. İşaretin okunabileceği mesafe, piktogramın yüksekliğine bağlıdır; uzun koridor ve geniş alanlarda daha büyük işaretler gerekir.
| Özellik | Yönlendirme (çıkış işareti) armatürü | Acil aydınlatma (emniyet) armatürü |
|---|---|---|
| Görevi | Çıkışın yönünü ve yerini göstermek | Zemini ve kaçış yolunu aydınlatmak |
| Görünümü | Aydınlatılmış yeşil piktogram | Lensli veya difüzörlü ışık kaynağı |
| Yerleşim | Çıkış kapıları üstü, yön değişimleri, kavşaklar | Kaçış yolu boyunca, merdivenler, ekipman yakını |
| Seçim ölçütü | Görüş mesafesi, tek veya çift yüz, montaj biçimi | Işık akısı, ışık dağılımı, montaj yüksekliği |


| Ölçüt | Kendinden akülü armatür | Merkezi akü sistemi |
|---|---|---|
| Enerji kaynağı | Her armatürün içinde kendi aküsü | Tek merkezde akü grubu, armatürlere ayrı hat |
| Kurulum | Basit; yerel aydınlatma devresinden beslenir | Yangına dayanıklı kablolama ve merkezi akü ünitesi için yer gerektirir |
| Bakım | Aküler armatür armatür değiştirilir | Akü bakımı tek noktadan yapılır |
| Uygun yapı | Küçük ve orta ölçekli binalar | Büyük binalar, çok sayıda armatür |
Armatürün kesintide yanma süresi otonomi süresi olarak adlandırılır. Ürünler çoğunlukla 1 saat veya 3 saat gibi otonomi seçenekleriyle sunulur; hangi sürenin gerektiği binanın kullanım sınıfına ve yürürlükteki yönetmeliğe göre proje aşamasında belirlenir.
Yerleşim, aydınlatma hesabıyla kesinleşir; ancak armatür bulunması beklenen noktalar bellidir:
Acil aydınlatma, ihtiyaç duyulduğu anda çalışmak zorunda olan bir sistemdir; bu nedenle düzenli olarak denenmesi gerekir. Kısa süreli işlev testleri ve tam süreli otonomi testleri belirli aralıklarla yapılır, sonuçlar kayıt altına alınır.
Büyük binalarda merkezi izleme, bakım ekibinin iş yükünü belirgin biçimde azaltır. Mağazamızdaki Eaton armatürlerinin teknik özelliklerinde CGLine+ veya CG-S izleme sistemleriyle uyumlu sürümler belirtilir.
Tahliyeyi başlatan algılama ve uyarı tarafı için adresli ve konvansiyonel yangın algılama sistemi farkı yazımıza bakabilirsiniz. Ürünler için yönlendirme armatürleri ve acil aydınlatma armatürleri kategorilerini inceleyebilirsiniz.
Hayır. Yönlendirme armatürü çıkışın yönünü gösteren aydınlatılmış işarettir; acil aydınlatma (emniyet) armatürü ise kaçış yolunun zeminini aydınlatır. Bir kaçış yolunda ikisi birlikte kullanılır.
Gerekli süre binanın kullanım amacına ve yürürlükteki yönetmeliğe göre belirlenir. Ürünler çoğunlukla 1 saat ve 3 saat otonomi seçenekleriyle sunulur; doğru seçenek proje aşamasında netleştirilir.
Çıkış işaretlerinde ve ziyaretçilerin binayı tanımadığı yerlerde sürekli yanan armatürler tercih edilir. Emniyet armatürlerinde ise çoğunlukla kesintide yanan tip kullanılır.
Işıldayan levhalar kendi enerji kaynağına sahip değildir ve parlaklıkları zamanla azalır. Aydınlatılmış yönlendirme armatürünün gerekli olduğu yerlerde tek başına yeterli olup olmadığı mevzuata göre değerlendirilmelidir.
Otonomi testinde armatür öngörülen süreyi tamamlayamıyorsa akü değiştirilir. Otomatik testli ve merkezi izlemeli sistemler bu durumu kendiliğinden bildirir.